Stonehenge

rechten voorbehouden

Europa bezit een grote rijkdom aan antieke gewijde landschappen, van Engeland's werelderfgoedmonument Stonehenge in Wiltshire tot de menhirs bij Carnac in Frankrijk en de rotskunst van de Camonica-vallei in Italië.

Terwijl een aantal van deze iconische monumenten bij de meesten van ons bekend zijn, zijn sommige minder voor de hand liggend – kijk maar eens op wandelkaarten en je vindt tientallen grafheuvels en begraafplaatsen verspreid over het landschap. Tegenwoordig zijn veel van deze plekken ook digitaal te ontdekken via Michael.

Brittannië

Stonehenge is waarschijnlijk wel Brittannië's beroemdste prehistorische vindplaats. Opgenomen op de werelderfgoedlijst ligt het op de vlakte van Salisbury in het hart van een van de meest complexe rituele landschappen ter wereld. Vanuit de lucht zijn vele kilometers in de omtrek van de centrale steencirkel cistes, grafheuvels en andere sporen van overblijfselen te zien, die suggereren dat de antieke samenlevingen in het gebied het landschap op een reeds lang vergeten manier wilden verbinden met hun spirituele wereld en geloof.

Door op MICHAEL te zoeken is het mogelijk veel over deze plek en periode te vinden. Tik 'Stonehenge' in en je vindt Window on Wiltshire, dat interessante bronnen bevat over de archeologie van de omgeving rond Stonehenge. Een blik op de Themes sectie biedt een aantal belangrijke bronnen over de vindplaats zelf en andere in Wiltshire.

English Heritage draagt de verantwoordelijkheid voor dit grootse monument, en hun paginas bieden zowel verschillende ingangen om meer te weten te komen over de mysterieuze oorsprong van de plek, evenals online gidsen over het ontstaan van Stonehenge en een tijdlijn.

Het Verenigd Koninkrijk heeft veel meer belangrijke gewijde landschappen, het Lake District en Avebury Stone circle in Wiltshire.

Het grote aantal steencirkels verspreid over het landschap in het Lake District vormt de nalatenschap van de rituele activiteiten van onze prehistorische voorouders. Zoeken op MICHAEL geeft als resultaat het Living Landscape project waar je afbeeldingen kunt vinden van beroemde monumenten als Long Meg en Haar Dochters, Castlerigg Stone Circle en Swinside Stone Circle.

Avebury stone circle is de grootste in het Verenigd Koninkrijk en mogelijk zelfs in Europa. Ofschoon de vindplaats nu doorsneden wordt door wegen en de huidige stad, kan er veel online worden bekeken. De Wiltshire County Council website, die toegankelijk is via Window on Wiltshire, biedt updates over recente archaeologische vondsten in Avebury en andere vindplaatsen in dit rijke rituele landschap.

Waarom probeer je niet eens een virtuele wandeling door Clive Ruggles door het monument op de AHDS Archsearch site?

Voor meer informatie over prehistorisch begraven kun je naar Past Perfect om de virtuele wereld van Low Hauxley in het Peak District te ontdekken: http://www.pastperfect.org.uk/sites/lowhauxley/index.html .

Vogelvluchtopname van de Petit-Mont grafheuvel na restoratie

© C. -T. Le Roux (Ministère de la culture / SRA Bretagne)

Frankrijk

Frankrijk en Brittannië delen een gemeenschappelijke Keltische afkomst, met name in Bretagne, waar veel mensen nog Bretons spreken, dat nauw verwant is aan het Welsh en Cornish.

Carnac is een van Bretagne's belangrijkste badplaatsen maar vormt ook het decor voor een van de belangrijkste archeaologische vindplaatsen in Europa. Rijen van honderden oude staande stenen staan er in gelid in een veld even ten noorden van de stad. Men vermoedt dat zij rond 3.000 v. Chr. zijn opgericht als herdenkingstekens om voorouders te vereren.

In feite omvat het Morbihan-gebied in Frankrijk, waar Carnac deel van uitmaakt, een bijzonder groot aantal oude monumenten uit de Neolithische periode (ca. 2.000-3.000 v Chr).

De Megalith In Morbihan website is zeer praktisch om de ongeveer 500 vindplaatsen te indenticeren en er meer over te weten te komen. Menhirs, of staande stenen, kunnen bijna overal in de omgeving gevonden worden. Vroege graftomben zijn te vinden langs de kust en begrafenisgallerijen uit het late Neolithicum in het noorden van het Morbihan-schiereiland.

Deze website is een van de vele publicaties over beroemde archaeologische sites waar je meer kunt vinden over de prehistorie, onder andere "Mensen van de meren" ; "Leven aan de oevers van de Donau 6.500 jaar geleden" ; "De grot van Lascaux" en "De grot van Chauvet".

Detail van een bewerkte steen (25) uit de gang van de dolmen te Gavrinis.

© N. Aujoulat (Ministère de la culture / CNP)

Italië

Italië heeft een lange en rijke geschiedenis, van de pracht en praal van Rome tot de rijkdom en macht van de handelssteden in de Renaissance maar zijn archeologische erfenis gaat veel veder terug dan de dagen van Romulus en Remus.

Een goed startpunt om alles over archeologisch Italië te ontdekken is http://www.archeologia.beniculturali.it .
Vanaf deze portal kunnen alle belangrijke musea in Italië met archeologische collecties gevonden worden, en er zijn er letterlijk honderden:
http://www.archeologia.beniculturali.it/pages/atlantearcheo/AtlanteRegioni.html

Terwijl objecten als dolmen en menhirs tamelijk algemeen voorkomen in Zuid-Italië en Sicilië, komen rotstekeningen in heel Italië voor. De Italiaanse site Rupestre bevat talloze links naar Internet-bronnen over deze fantastische schakel met het verleden. Om je te helpen de beste plekken te vinden is er een interactieve kaart die ook voorbeelden bevat waar deze traditie in Oostenrijk en Zwitserland te ontdekken is.

De Neolithische periode in Noord-Italië werd gekenmerkt door een geleidelijke verandering van een jagers-verzamelaars cultuur naar een landbouwcultuur. Dit wordt gereflecteerd in de opkomst van het pottenbakken en de verzameling steensculpturen die hier te vinden is. Je kunt meer leren over deze cruciale periode in de prehistorie op de website van het Castello Sforzesco in Milaan, die ook een virtuele tour bevat van de Prehistorische afdeling van de collectie van het Archeologische Museum.

Men was beter in staat om zich een beeld te vormen van de rituelen in het verre verleden toen archeologen begonnen te kijken naar de verbazingwekkende rotskunst in de Camonica-vallei in Italië. Nu beschermd als werelderfgoed huisvest Valcamonica vele honderden waardevolle rotskunstvoorwerpen uit de IJzertijd met veelal afbeeldingen van krijgers en slagveldscenes. Het dal moet een nogal onrustige plek geweest zijn 2.500 jaar geleden! Bekijk enkele zeer illustratieve scenes op de Rupestre website, waar een handig digitaal archief van de stenen en tabletten uit deze regio te vinden is.

Meer informatie en enkele zeer informatieve artikelen over gewijde landschappen in Europa zijn te vinden op Arte Preistorica.