MICHAEL European portal: Explore the European digital cultural heritage MICHAEL Project Logo

Ιερά τοπία, ψηφιακές συλλογές

Stonehenge / All rights reserved
Stonehenge

Η Ευρώπη διαθέτει απέραντο πλούτο αρχαίων ιερών χώρων, από το Stonehenge στο Wiltshire της Βρετανίας, που αποτελεί χώρο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, μέχρι τους ισταμένους λίθους στο Carnac της Γαλλίας και το λίθινο έργο Τέχνης στην κοιλάδα Camonica της Ιταλίας.

Παρόλο που κάποια από αυτά τα μνημεία είναι περισσότερο γνωστά λόγω της μορφής τους, κάποια άλλα δεν είναι τόσο ορατά – αν όμως κοιτάξει κάποιος έναν χάρτη πεζοπορίας, θα εντοπίσει πολλά αναχώματα ή τόπους ταφής σε διάφορα σημεία της επαρχίας. Σήμερα μπορούμε να εξερευνήσουμε ψηφιακά πολλά από αυτά τα μέρη στην πύλη Michael .

Βρετανία

Το Stonehenge είναι φυσικά ο πιο γνωστός προϊστορικός χώρος της Βρετανίας και έχει καταχωρηθεί ως Χώρος Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Βρίσκεται στην πεδιάδα του Salisbury, στην καρδιά ενός από τους πιο περίπλοκους ιερούς τόπους στον κόσμο. Βλέποντας την τοποθεσία από ψηλά, μπορεί κάποιος να παρατηρήσει ότι σε ακτίνα πολλών χιλιομέτρων από τους κυκλικά διατεταγμένους λίθους υπάρχουν κιβωτιόσχημοι τάφοι, τύμβοι και γενικότερα διαμόρφωση του χώρου με τέτοιο τρόπο, που καταδεικνύει τη στενά συνδεδεμένη με τον πνευματικό κόσμο και την πίστη σημειολογία, την οποία οι αρχαίες κοινωνίες ήθελαν να προσδώσουν στο τοπίο.

Πολλές πληροφορίες για την τοποθεσία και τη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο μπορεί να βρει κάποιος με αναζήτηση στον κόμβο MICHAEL. Μία γρήγορη αναζήτηση για τον όρο “Stonehenge” επιστρέφει την ιστοσελίδα Window on Wiltshire, η οποία διαθέτει ενδιαφέροντα αρχαιολογικά στοιχεία για την ευρύτερη περιοχή του Stonehenge· και με μία ματιά στις Θεματικές ενότητες εντοπίζει κάποιος μία σειρά από ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικά με το συγκεκριμένο αρχαίο τόπο, αλλά και άλλες τοποθεσίες στο Wiltshire.

Ο Οργανισμός English Heritage έχει την ευθύνη του σπουδαίου αυτού μνημείου· μέσα από τις ιστοσελίδες του μπορεί κάποιος με διάφορους τρόπους να ανακαλύψει περισσότερα στοιχεία σχετικά με τη μυστηριώδη προέλευση του μνημείου, καθώς και διαδικτυακούς οδηγούς σχετικά την κατασκευή του μνημείου μαζί με χρονολογικούς πίνακες.

Στην Μεγάλη Βρετανία βρίσκονται πολλοί ακόμα σημαντικοί ιεροί τόποι, όπως η Λίμνη District και ο Λίθινος Κύκλος του Avenbury στο Wiltshire.

Ο μεγάλος αριθμός μνημείων με λίθους διατεταγμένους σε κύκλο, διάσπαρτων γύρω από την Λίμνη District, αποτελεί το κληροδότημα της τελετουργικής δραστηριότητας των προγόνων μας κατά την προϊστορική εποχή. Μία αναζήτηση στον κόμβο MICHAEL αποκαλύπτει το Living Landscape project, όπου κάποιος μπορεί να βρει εικόνες διάσημων μνημείων, όπως το “Long Meg and Her Daughters” και τα κυκλικά λίθινα μνημεία στο Castlerigg και στο Swinside.

Το κυκλικό λίθινο μνημείο του Avenbury είναι το μεγαλύτερο στη Μεγάλη Βρετανία, πιθανόν και στην Ευρώπη. Παρ’ όλο που η τοποθεσία έχει πλέον διχοτομηθεί από τον σύγχρονο οικισμό και το οδικό δίκτυο, μεγάλο μέρος της μπορεί να δει κανείς στο Διαδίκτυο. Η ιστοσελίδα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Wiltshire County, προσβάσιμη μέσω του Window of Wiltshire, ενημερώνεται διαρκώς με πρόσφατα αρχαιολογικά ευρήματα από το Avenbury και άλλες τοποθεσίες της περιοχής αυτής με τον έντονα τελετουργικό χαρακτήρα.

Αν θέλετε να δείτε τη σημερινή εικόνα του στιβαρού αρχαιολογικού χώρου τού Avenbury, μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του AHDS Archsearch και να δοκιμάσετε μία εικονική περιήγηση στο μνημείο, από τον Clive Ruggles.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις προϊστορικές ταφές μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα Past Perfect και να εξερευνήσετε τον ψηφιακό κόσμο του Low Hauxley, ενός οικισμού στο Northumberland της Βρετανίας, στο Peak District (περιοχή της κεντρικής και βόρειας Βρετανίας) http://www.pastperfect.org.uk/sites/lowhauxley/index.html .

Γενική άποψη του τύμβου στο Petit-Mont μετά την αναστήλωσή του / © C. -T. Le Roux (Ministère de la culture / SRA Bretagne)
Γενική άποψη του τύμβου στο Petit-Mont μετά την αναστήλωσή του

Γαλλία

Η Γαλλία και η Βρετανία μοιράζονται μία κοινή Κελτική παράδοση, η οποία διαπιστώνεται πιο έντονα στην περιοχή της Βρετάνης, όπου πολλοί κάτοικοι μιλούν τη διάλεκτο Breton, συγγενή των διαλέκτων της Ουαλίας και της Κορνουάλλης.

Το Carnac είναι ένα από τα πιο δημοφιλή παράκτια θέρετρα της Βρετάνης, αλλά φιλοξενεί παράλληλα έναν από τους σπουδαιότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ευρώπης. Σειρές εκατοντάδων αρχαίων ισταμένων λίθων βρίσκονται ευθυγραμμισμένες, σε μία πεδιάδα αμέσως βόρεια της πόλης. Το μνημείο χρονολογείται γύρω στο 3000 π.Χ. Οι λίθοι έχουν ερμηνευθεί ως σήματα προς τιμήν των προγόνων.

Γεγονός είναι ότι η περιοχή Morbihan της Γαλλίας, στην οποία ανήκει και το Carnac, περιλαμβάνει έναν πολύ μεγάλο αριθμό αρχαίων μνημείων που χρονολογούνται στη Νεολιθική Εποχή (περίπου 5000 – 2000 π.Χ.).

Η ιστοσελίδα Megalith In Morbihan είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για την αναγνώριση των 500 περίπου ιστορικών χώρων και για την εύρεση περαιτέρω στοιχείων για αυτούς. Τα μενίρ (menhir), οι ιστάμενοι λίθοι δηλαδή, είναι διάσπαρτα σε κάθε σημείο της περιοχής. Πρώιμοι θαλαμοειδείς τάφοι με διάδρομο βρίσκονται κυρίως κοντά στην ακτή, ενώ ταφικές στοές της ύστερης Νεολιθικής Εποχής υπάρχουν στο βόρειο ήμισυ της χερσονήσου του Morbihan.

Η ιστοσελίδα αυτή ανήκει στην σειρά εκδόσεων σχετικά με διάσημους αρχαιολογικούς χώρους όπου μπορεί κάποιος να βρει περισσότερες πληροφορίες για την Προϊστορική Εποχή. Ενδεικτικά η σειρά περιλαμβάνει ενότητες όπως «Οι άνθρωποι των Λιμνών», «Η ζωή κατά μήκος του Δούναβη 6500 χρόνια πριν», «Η σπηλιά του Lascaux» και «Η σπηλιά του Chauvet».

Λεπτομέρεια εγχάρακτου λίθου (25) από διάδρομο ενός προϊστορικού τάφου τύπου dolmen στο νησί Gavrinis στην Βρετάνη. © N. Aujoulat (Ministère de la culture / CNP)
Λεπτομέρεια εγχάρακτου λίθου (25) από διάδρομο ενός προϊστορικού τάφου τύπου dolmen στο νησί Gavrinis στην Βρετάνη.

Ιταλία

Η Ιταλία φυσικά έχει μακρά και πλούσια ιστορία, από την δόξα της Ρώμης μέχρι τον πλούτο και τη δύναμη των εμπορικών πόλεων την εποχή της Αναγέννησης· ωστόσο, η αρχαιολογική της κληρονομιά είναι παλαιότερη από την εποχή του Ρωμύλου και του Ρέμου.

Μία αξιόλογη ιστοσελίδα για να ενημερωθείτε σχετικά με όλα τα αρχαιολογικά θέματα στην Ιταλία είναι η http://www.archeologia.beniculturali.it.
Για τα σημαντικότερα μουσεία της Ιταλίας, που διαθέτουν αρχαιολογικές συλλογές –τα οποία είναι κυριολεκτικά εκατοντάδες- μπορείτε να ενημερωθείτε από την παρακάτω ιστοσελίδα:
http://www.archeologia.beniculturali.it/pages/atlantearcheo/AtlanteRegioni.html

Ενώ μνημεία όπως τα dolmen (προϊστορικοί μεγαλιθικοί τάφοι, συνήθεις στους Κέλτες, που σχηματίζονται από δύο ισταμένους λίθους που στηρίζουν έναν τρίτο) και τα menhir (ιστάμενοι μεγάλοι λίθοι πιθανόν με τελετουργική σημασία, συνήθεις σε περιοχές της δυτικής Ευρώπης) είναι αρκετά συνηθισμένα στη Νότια Ιταλία και την Σικελία. Η Τέχνη του λίθου είναι διάσπαρτη σε όλη την Ιταλία. Η ιταλική ιστοσελίδα Rupestre περιλαμβάνει πολλούς συνδέσμους σε διαδικτυακές πηγές σχετικά με αυτήν τη συναρπαστική σύνδεση με το παρελθόν· για να σας βοηθήσει να εντοπίσετε τις καλύτερες τοποθεσίες, υπάρχει ένας αλληλεπιδραστικός χάρτης ο οποίος έχει και παραδείγματα αναζήτησης της συναρπαστικής αυτής παράδοσης στην Αυστρία και την Ελβετία.

Κατά τη Νεολιθική περίοδο στη βόρεια Ιταλία πραγματοποιήθηκε μία σταδιακή μετάβαση από το κυνήγι στη γεωργία· η αλλαγή αυτή αντικατοπτρίζεται στην εμφάνιση της κεραμεικής και στη σειρά χαραγμάτων σε λίθο, που βρέθηκαν στην περιοχή. Μπορείτε να μάθετε περισσότερα για αυτήν την καθοριστική περίοδο της προϊστορίας της χώρας στην ιστοσελίδα του Castello Sforzesco στο Μιλάνο, το οποίο προσφέρει μία εικονική περιήγηση στην Προϊστορική συλλογή του Αρχαιολογικού Μουσείου.

Η απεικόνιση των τελετουργιών του παρελθόντος έγινε ευκολότερη όταν οι αρχαιολόγοι άρχισαν να ερευνούν το εκπληκτικό λίθινο μνημείο Τέχνης στην κοιλάδα Camonica της Ιταλίας. Η λεγόμενη Valcamonica, που σήμερα προστατεύεται ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, φιλοξενεί πολλές εκατοντάδες πολύτιμα χειροποίητα λίθινα έργα τέχνης από την Εποχή του Σιδήρου, τα οποία κατά κύριο λόγο απεικονίζουν πολεμιστές και σκηνές μάχης. Σίγουρα η Κοιλάδα θα ήταν πολύ σημαντικός τόπος πριν από 2500 χρόνια! Μπορείτε να δείτε μερικές από τις πιο αντιπροσωπευτικές σκηνές στην ιστοσελίδα Rupestre, όπου θα βρείτε ένα χρήσιμο ψηφιακό αρχείο των λίθων και των πινάκων, που βρέθηκαν στην περιοχή.

Περισσότερες πληροφορίες και μερικά πραγματικά ενημερωτικά άρθρα σχετικά με τους ιερούς τόπους ανά τον κόσμο και στην Ευρώπη μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα Arte Preistorica .

Top